ΚΕΙΜΕΝΟ ΑΠΟΦΑΣΗΣ
Αριθμός 10/2025
Η Επιτροπή Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας
(άρθρο 91 παρ. 1 του ν. 3978/2011 και άρθρο 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει)
Συνεδρίασε σε συμβούλιο στις 11 Νοεμβρίου 2024, με την εξής σύνθεση: Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου, Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Δ` Τμήματος, Όλγα Παπαδοπούλου, Ιωάννης Παπαγιάννης, Σύμβουλοι. Γραμματέας η Ιωάννα Παπαχαραλάμπους, Γραμματέας του Δ` Τμήματος.
Για να αποφασίσει σχετικά με την από 16 Οκτωβρίου 2024 αίτηση ασφαλιστικών μέτρων:
της εταιρείας με την επωνυμία «……. (……) ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΠΑΡΟΧΗΣ ΚΑΙΝΟΤΟΜΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ – ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ – ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΩΝ ΕΦΑΡΜΟΓΩΝ – ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ – ΙΔΙΩΤΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ», που εδρεύει στο ……… Αττικής (……….), η οποία παρέστη με τους δικηγόρους: α. Κωνσταντίνο Κεράτσα (Α.Μ. 18159), β. Βασίλειο Παπαδημητρίου (Α.Μ. 16908) και γ. Μαρία – Έλενα Ντούγια (Α.Μ. 36820), που τους διόρισε με πληρεξούσιο,
κατά των: 1. Δημόσιας εταιρείας με την επωνυμία «… Α.Β.Ε.Ε.», που εδρεύει στον …… Αττικής (………..), η οποία παρέστη με τον δικηγόρο Δημήτριο Γουβέτα (Α.Μ. 28125), που τον διόρισε με πληρεξούσιο, 2. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ο οποίος παρέστη με την Ελένη Κωνστάντη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους και 3. Υπουργού Εθνικής Άμυνας, ο οποίος παρέστη με τον Γεώργιο Κόκλα, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους,
και κατά της παρεμβαίνουσας σλοβακικής εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία «……..», που εδρεύει στην ………. της Δημοκρατίας της Σλοβακίας (οδός ………), η οποία παρέστη με τη δικηγόρο Γλυκερία Σιούτη (Α.Μ. 8698), που τη διόρισε με πληρεξούσιο.
Με την αίτηση αυτή ζητείται να διαταχθούν ασφαλιστικά μέτρα σχετικά με τη συμφωνία συστάσεως και λειτουργίας κοινής επιχειρήσεως (joint venture) μεταξύ της καθής εταιρείας … ΑΒΕΕ και της παρεμβαίνουσας αλλοδαπής (σλοβακικής) εταιρείας «……….» για την παραγωγή αμυντικού υλικού/πυρομαχικών στο εργοστάσιο της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο.
Κατά τη συνεδρίασή της η Επιτροπή άκουσε τον εισηγητή, Σύμβουλο Ιωάννη Παπαγιάννη.
Κατόπιν η Επιτροπή άκουσε τους πληρεξούσιους της αιτούσας εταιρείας, οι οποίοι ζήτησαν να γίνει δεκτή η αίτηση, τον πληρεξούσιο της καθής εταιρείας, την πληρεξούσια της παρεμβαίνουσας εταιρείας, καθώς και τους αντιπροσώπους των Υπουργών, οι οποίοι ζήτησαν την απόρριψή της.
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
- Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε παράβολο (………../2024), ζητείται η αναστολή εκτελέσεως των κατωτέρω πράξεων: α) της από 10.9.2024 (……./10.9.2024) αποφάσεως του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της εταιρείας με την επωνυμία «…» και με διακριτικό τίτλο «…» (εφεξής: …), με την οποία το Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ (1) αποδέχεται κείμενο βασικών όρων για τη συμφωνία συστάσεως και λειτουργίας κοινής επιχειρήσεως (joint venture) μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της αλλοδαπής (σλοβακικής) εταιρείας με την επωνυμία «….….» (εφεξής: ….) για την παραγωγή αμυντικού υλικού/πυρομαχικών στο εργοστάσιο της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο, όπως οι ανωτέρω όροι αποτυπώνονται στο από 9.9.2024 έγγραφο (term sheet), (2) εξουσιοδοτεί τον διευθύνοντα σύμβουλο της … ΑΒΕΕ να προβεί στην υπογραφή του ως άνω εγγράφου για λογαριασμό της εταιρείας και (3) ορίζει ότι η ισχύς της ανωτέρω εγκριτικής αποφάσεως τελεί υπό την αίρεση της εγκρίσεως του κειμένου βασικών όρων από τη Γενική Συνέλευση των μετόχων της … ΑΒΕΕ’ β) της από 20.9.2024 πράξεως του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ, με την οποία προσκαλούνται οι μέτοχοι της εταιρείας σε Γενική Συνέλευση για τη λήψη αποφάσεως με μοναδικό θέμα την έγκριση του ως άνω εγγράφου βασικών όρων συμφωνίας … ΑΒΕΕ και ….., το οποίο υπεγράφη στο μεταξύ (14.9.2024) από τους εκπροσώπους των δύο εταιρειών γ) της από 10.7.2024 (θέμα 9) αποφάσεως της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ, με την οποία εγκρίθηκε συμφωνία μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της …… για τη σύσταση κοινοπραξίας (consortium) για την παραγωγή πυρομαχικών. Η αιτούσα άσκησε κατά των ανωτέρω πράξεων αίτηση ακυρώσεως, δικάσιμος της οποίας ορίσθηκε, μετ` αναβολή, η 18.3.2025.
- Επειδή, η εταιρεία με την επωνυμία «………», ως έχουσα δικαίωμα παρεμβάσεως, ζητεί παραδεκτώς με υπόμνημα την απόρριψη της αιτήσεως.
- Επειδή, η κρινόμενη αίτηση στρέφεται απαραδέκτως κατά των Υπουργών Οικονομίας και Οικονομικών και Εθνικής Άμυνας, διότι δεν προσβάλλονται πράξεις τους. Η παράσταση των ανωτέρω Υπουργών ενώπιον της Επιτροπής Αναστολών πρέπει να θεωρηθεί ως προφορική παρέμβαση υπέρ του κύρους των προσβαλλομένων πράξεων κατ` άρθρο 21 παρ. 2 περ. β εδάφιο δεύτερο του π.δ. 18/1989 (Α` 8), όπως ισχύει, εφαρμοζόμενο αναλόγως.
- Επειδή, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: (1) Με το από 7.10.2021 «Μνημόνιο Κατανόησης» («Memorandum of Understanding») η αιτούσα εταιρεία (……..) και η … ΑΒΕΕ καθόρισαν το γενικό πλαίσιο συνεργασίας τους με σκοπό την αξιοποίηση επιχειρηματικών ευκαιριών στο πλαίσιο κοινού σχεδίου, όπως αυτό περιγράφεται στο παράρτημα ΙΙ του Μνημονίου και περιλαμβάνει εκ μέρους μεν της αιτούσας εταιρείας την πρόθεση να συμμετέχει σε διαδικασίες αναθέσεων και σχέδια έρευνας και καινοτομίας που προκηρύσσονται από κυβερνητικές υπηρεσίες ξένων κρατών, υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, του ΝΑΤΟ και ξένων αμυντικών βιομηχανιών σχετικά με την προμήθεια του συνόλου ή μέρους συγκεκριμένων κατηγοριών αμυντικού υλικού (όπως περιγράφονται στο ανωτέρω παράρτημα), εκ μέρους δε της … ΑΒΕΕ την πρόθεση να ενεργεί ως υπεργολάβος της αιτούσας στις προαναφερόμενες προκηρύξεις, να παρέχει τις απαραίτητες τεχνικές και εμπορικές πληροφορίες και να υποστηρίζει την αιτούσα κατά την προπαρασκευή και υποβολή συγκεκριμένων προτάσεων. Στο προοίμιο του Μνημονίου αναφέρεται ότι η αιτούσα είναι μία εγκεκριμένη και με ηγετική παρουσία εταιρεία με πολυεθνική εμπειρία, εξειδικευμένη στην παροχή επαγγελματικών υπηρεσιών, οι οποίες περιλαμβάνουν συμβουλευτική υποστήριξη, έρευνα, ανάπτυξη και καινοτομία, καθώς και τεχνικές εφαρμογές μεταξύ άλλων στον τομέα της άμυνας. Μεταξύ της αιτούσας και της … ΑΒΕΕ καταρτίσθηκε στη συνέχεια η από 17.11.2021 συμφωνία-πλαίσιο, με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών υποστηρίξεως προς την … ΑΒΕΕ μέσω της διαθέσεως εξειδικευμένων εργατών για την υλοποίηση βιομηχανικών προγραμμάτων παραγωγής, τα οποία αφορούν «άμεσα σε στρατιωτικό εξοπλισμό, και συγκεκριμένα [την] παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών προς την αναθέτουσα αρχή [… ΑΒΕΕ] με τη διάθεση ανθρωποχρόνου εξειδικευμένων βιομηχανικών εργατών συγκεκριμένων ειδικοτήτων και επιπέδου εμπειρίας/γνώσεων, που θα συμπράξουν στην εκτέλεση των παραπάνω προγραμμάτων» (άρθρο 3 της συμφωνίας-πλαίσιο). Σε εφαρμογή της συμφωνίας-πλαίσιο υπεγράφη μεταξύ των εταιρειών … ΑΒΕΕ και …… η από 1.2.2023 εκτελεστική συμφωνία, προϋπολογισμού 2.646.900 ευρώ. (2) Τον Οκτώβριο του 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε σειρά προκηρύξεων για την υποβολή επενδυτικών προτάσεων, με καταληκτική ημερομηνία την 13.12.2023, προκειμένου να χορηγηθούν χρηματοδοτικές ενισχύσεις σε ενδιαφερόμενους φορείς, με σκοπό την ανάπτυξη παραγωγικών ικανοτήτων σε διαφόρους τομείς παραγωγής αμυντικού υλικού κατ` εφαρμογήν του κανονισμού (ΕΕ) 2023/1525 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 20.7.2023 «σχετικά με τη στήριξη της παραγωγής πυρομαχικών (ASAP)» (L 185). Αντικείμενο του ανωτέρω κανονισμού είναι η θέσπιση ενός συνόλου μέτρων και ο καθορισμός του προϋπολογισμού «που αποσκοπεί στην επείγουσα ενίσχυση της ανταπόκρισης και της ικανότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης στον τομέα της άμυνας (…) να διασφαλίζει την έγκαιρη διαθεσιμότητα και προμήθεια πυρομαχικών εδάφους-εδάφους και πυροβολικού, καθώς και πυραύλων (“σχετικά αμυντικά προϊόντα”), ιδίως μέσω των ακόλουθων: α) ενός μέσου για τη χρηματοδοτική στήριξη της βιομηχανικής ενίσχυσης για την παραγωγή των σχετικών αμυντικών προϊόντων στην Ένωση … (το “μέσο”) …» (άρθρο 1). Σύμφωνα με το άρθρο 10 του ανωτέρω κανονισμού, οι αποδέκτες που συμμετέχουν σε μια δράση στηριζόμενη στο πλαίσιο του «μέσου» είναι οντότητες με ή χωρίς νομική προσωπικότητα, κατά τον ορισμό του άρθρου 2 σημείο 7 του κανονισμού, οι οποίες είναι δημόσιες ή ιδιωτικές, είναι δε «εγκατεστημένες και έχουν τις δομές εκτελεστικής διαχείρισής τους στην Ένωση ή σε συνδεδεμένη χώρα…». (3) Η εταιρεία ……., η οποία σύναψε στις 8.12.2021 «Μνημόνιο Κατανόησης» με την … ΑΒΕΕ έχοντας αντικείμενο την από κοινού προμήθεια και παραγωγή πυρομαχικών και εξαρτημάτων για τον Ελληνικό Στρατό και ακολούθως, το έτος 2023, σύναψε σύμβαση με την … ΑΒΕΕ για την παραγωγή αμυντικού υλικού συγκεκριμένων κατηγοριών, ζήτησε με το από 6.11.2023 έγγραφό της προς την … ΑΒΕΕ συνάντηση εκπροσώπων των δύο εταιρειών προκειμένου να παρουσιασθεί πρόταση της ……. για στρατηγική επένδυση στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο. (4) Με την …/11.12.2023 απόφαση του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ εγκρίθηκε ιδιωτικό συμφωνητικό για τη σύσταση κοινοπραξίας με την …… Σύμφωνα με το συμφωνητικό αυτό, τα συμβαλλόμενα μέρη αποφάσισαν τη σύσταση της κοινοπραξίας έχοντας την πρόθεση μέσω αυτής «να αναλάβουν την εκτέλεση έργων παραγωγής συγκεκριμένων ποσοτήτων οπλικών συστημάτων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο εργοστάσιο του Λαυρίου, ιδιοκτησίας της … Α.Ε., μεταξύ άλλων με την από κοινού συμμετοχή, μέσω της κοινοπραξίας, σε τρεις ανοικτές δημόσιες προσκλήσεις υποβολής προτάσεων της αρμόδιας υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για τη χορήγηση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για σχετικά έργα». Με το ως άνω συμφωνητικό τα μέρη συνομολόγησαν ειδικότερα, μεταξύ άλλων, τα εξής: Για την επίτευξη του προαναφερθέντος στόχου είναι αναγκαία «η επισκευή και αναβάθμιση των υποδομών του εργοστασίου του Λαυρίου και συγκεκριμένα αγορά απαραίτητου εξοπλισμού, αναβάθμιση των γραμμών παραγωγής και επίλυση των παραγωγικών δυσχερειών». Για την εξεύρεση μέρους της απαιτούμενης χρηματοδοτήσεως η κοινοπραξία θα συμμετείχε σε τρεις ανοικτές προσκλήσεις της Ε.Ε. για την υποβολή επενδυτικών προτάσεων (προσκλήσεις του Οκτωβρίου 2023 με καταληκτική ημερομηνία υποβολής προτάσεων την 13.12.2023). Κατά το ίδιο συμφωνητικό, τα μέρη «οραματίζονται, στο μέλλον, τη δυνατότητα σύναψης κοινής επιχείρησης, με τη μορφή στρατηγικής εταιρικής σχέσης, για την περαιτέρω αύξηση της παραγωγής πυρομαχικών και την ανάπτυξη σχετικών γραμμών παραγωγής» (άρθρο 3 παρ. 3, 4 και 6 του ιδιωτικού συμφωνητικού). Η κοινοπραξία θα διαρκέσει μέχρι να ολοκληρωθεί η παραγωγή συγκεκριμένων ποσοτήτων στρατιωτικού εξοπλισμού, όπως αναλυτικώς περιγράφονται στο ιδιωτικό συμφωνητικό (άρθρο 4 παρ. 1). Για την επίτευξη του σκοπού της κοινοπραξίας τα μέρη συμφωνούν να συμβάλουν με τον ακόλουθο τρόπο: Η ….. αναλαμβάνει τη διοίκηση και διαχείριση της κοινοπραξίας. Επίσης αναλαμβάνει την εισφορά του απαιτούμενου κεφαλαίου για την υλοποίηση του έργου, το οποίο θα προέλθει αφ` ενός από το ποσό της χρηματοδοτήσεως που θα λάβει ως συνδικαιούχος σε περίπτωση που εγκριθεί επιχορήγηση της Ε.Ε. υπέρ της κοινοπραξίας και αφ` ετέρου από ίδια μέσα. Η συνεισφορά της …… στην κοινοπραξία από τους δικούς της πόρους θα είναι τουλάχιστον ίση με το ποσό που μπορεί να δοθεί στην κοινοπραξία από την επιχορήγηση της Ε.Ε.. Περαιτέρω, η …… θα καταβάλει οποιαδήποτε απαιτούμενη δαπάνη για τον εκσυγχρονισμό (ανακαίνιση) – αναβάθμιση των απαιτούμενων για την παραγωγή του υλικού τριών γραμμών παραγωγής του εργοστασίου της … ΑΒΕΕ και θα εισφέρει την απαραίτητη τεχνογνωσία για την υλοποίηση του έργου (άρθρο 5 παρ. 1 σημείο α). Η … ΑΒΕΕ θα εισφέρει το ποσό της επιχορηγήσεως της Ε.Ε. που αναλογεί σε αυτήν ως συνδικαιούχο. Επίσης θα εισφέρει τη χρήση του εργοστασίου παραγωγής, το απαραίτητο προσωπικό (εργαζομένους) και όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό για την υλοποίηση του έργου, και θα εξασφαλίσει την έκδοση όλων των απαραίτητων αδειών, ιδίως κατά την ισχύουσα περιβαλλοντική και πολεοδομική νομοθεσία (άρθρο 5 παρ. 1 σημείο β του ιδιωτικού συμφωνητικού). Τα μέρη (… ΑΒΕΕ και ……) συμμετέχουν στην κοινοπραξία και τις υποχρεώσεις της και αποκτούν τα προϊόντα που παράγονται από το έργο της κοινοπραξίας ως εξής: Η … ΑΒΕΕ αποκτά το 51% και η ….. το 49%. Τα μέρη μεταπωλούν ανεξάρτητα το ένα από το άλλο τα προϊόντα που αποκτούν, δηλώνεται δε ρητά ότι η ίδια η κοινοπραξία δεν μεταπωλεί τα παραγόμενα προϊόντα, αλλά μόνο τα διανέμει στα μέρη βάσει της ανωτέρω ποσοστώσεως (άρθρο 6 παρ. 1 και 2). Η διοίκηση της κοινοπραξίας ασκείται από πενταμελή επιτροπή, τα τρία μέλη της οποίας ορίζονται από την …… και τα δύο από την … ΑΒΕΕ. Ένα από τα τρία μέλη της …. ορίζεται ως πρόεδρος της επιτροπής, με την επιφύλαξη δε «κάθε αντίθετης διάταξης της παρούσας Σύμβασης, η … Α.Ε. μπορεί να ασκήσει βέτο σε οποιαδήποτε απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής για την εκτέλεση ή την ανάθεση στην Κοινοπραξία οποιασδήποτε πράξης ή συναλλαγής από την οποία προκύπτουν ζητήματα ελληνικής εθνικής άμυνας, ασφάλειας και προστασίας». Η διοικούσα επιτροπή της κοινοπραξίας διορίζει τον γενικό διευθυντή (CEO) του εργοστασίου με τον αναπληρωτή του, καθώς και τους διευθυντές των επί μέρους τμημάτων του με τους αναπληρωτές τους, οι δε ενέργειές της δεσμεύουν την κοινοπραξία και όλα τα μέλη της ατομικά εντός του πλαισίου που ορίζει ο σκοπός της κοινοπραξίας (άρθρο 7 παρ. 1 και 3). (5) Με το από 28.12.2023 έγγραφο του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο απευθύνεται στην ……, γίνεται ρητή αναφορά στο εκδηλωθέν ενδιαφέρον της (ανωτέρω, σημείο 3) για το ενδεχόμενο συνεργασίας με αντικείμενο την … ΑΒΕΕ και ζητείται από την ……., προκειμένου οι αρμόδιες ελληνικές αρχές να είναι σε θέση να αξιολογήσουν και εκτιμήσουν την πρόταση, να υποβάλει υλικό τεκμηριώσεως και σχετικές πληροφορίες για ένα συνολικό επιχειρηματικό σχέδιο, τα ειδικότερα στοιχεία του οποίου παρατίθενται αναλυτικώς στο ανωτέρω έγγραφο. Στο τέλος του εγγράφου περιλαμβάνεται πρόσκληση προς τους ενδιαφερόμενους επενδυτές, οι οποίοι διαθέτουν τα χαρακτηριστικά που περιγράφονται στο έγγραφο, να υποβάλουν το ζητούμενο υλικό τεκμηριώσεως και τις σχετικές πληροφορίες το αργότερο στις 15.1.2024. (6) Η ….. υπέβαλε στις 15.1.2024 αναλυτική πρόταση στρατηγικής επενδύσεως με αντικείμενο την … ΑΒΕΕ και συγκεκριμένα τις εγκαταστάσεις της εταιρείας στο Λαύριο και με στόχο την ίδρυση εταιρείας ειδικού σκοπού υπό τον τύπο ανώνυμης εταιρείας για τη δημιουργία κοινού επιχειρηματικού σχήματος (joint venture) με σχέση συμμετοχής 49/51, στο οποίο η …….. θα μετέχει με ποσοστό 49% και η … ΑΒΕΕ με ποσοστό 51%. Κατά την εν λόγω επενδυτική πρόταση, η μεν ……. θα προσφέρει, μεταξύ άλλων, τεχνική/παραγωγική τεκμηρίωση για αμυντικό υλικό διαφόρων τύπων, τεχνογνωσία παραγωγής με τη μορφή έμπειρων και ικανών στελεχών να οδηγήσουν σε αναβάθμιση των παραγωγικών διαδικασιών, ισχυρή διοίκηση με επιτυχημένες επιδόσεις και εμπειρία μεγαλύτερη της εικοσαετίας, καθιερωμένα δίκτυα πωλήσεων κυρίως σε χώρες του ΝΑΤΟ και επενδύσεις κεφαλαίων από 50 έως 78 εκατομμύρια ευρώ για περίοδο 3 έως 4 ετών, με σκοπό την απόκτηση νέων τεχνολογιών και μηχανολογικού εξοπλισμού, η δε … ΑΒΕΕ θα συνεισφέρει με την παραχώρηση των βιομηχανικών της εγκαταστάσεων στην περιοχή Λαυρίου, με μέρος του αναγκαίου προσωπικού και με την εξασφάλιση των απαραίτητων αδειών. (7) Η αιτούσα εταιρεία, παρ` ότι δεν ήταν αποδέκτρια του από 28.12.2023 εγγράφου του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, υπέβαλε σε αυτόν την με αρ. ……./15.1.2024 «επιστολή προθέσεων» (letter of intent), με την οποία εξέφρασε την βούλησή της να ανταποκριθεί στην εκδηλωθείσα πρωτοβουλία του Υπουργού για τη διερεύνηση νέων τρόπων με στόχο τη βελτίωση της τρέχουσας οργανώσεως, της παραγωγικότητας, της κερδοφορίας και των παραγωγικών δυνατοτήτων της … ΑΒΕΕ, καθώς και την εξασφάλιση του καλύτερου δυνατού σχεδίου εξυγιάνσεώς της, ώστε να αποκτήσει εκ νέου έναν κεντρικό διεθνή ρόλο στην ανάπτυξη, κατασκευή και προμήθεια οπλικών συστημάτων, καθώς και στρατιωτικού και μη εξοπλισμού. (8) Μετά την έκδοση αποφάσεως (από 15.3.2024) της αρμόδιας υπηρεσίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με την οποία εγκρίθηκε η παροχή στην … ΑΒΕΕ και την …… από κοινού επιχορηγήσεων συνολικού ύψους 33 περίπου εκατομμυρίων ευρώ κατόπιν επιτυχούς συμμετοχής τους με κοινοπρακτικό σχήμα (ανωτέρω, σημείο 4) σε δύο από τρεις διαδικασίες υποβολής επενδυτικών προτάσεων που προκήρυξε η Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2023 (συγκεκριμένα εγκρίθηκαν αντίστοιχες επιχορηγήσεις 9.693.264,05 και 23.393.955,20 ευρώ) εκδόθηκε η με αρ. …../1.5.2024 απόφαση του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ, με την οποία εγκρίθηκε εκ νέου η σύσταση κοινοπραξίας των δύο εταιρειών (… ΑΒΕΕ και …..) για την παραγωγή πυρομαχικών που είναι συνδεδεμένη με τον κανονισμό ASAP (2023/1525). Το σχετικό συμφωνητικό υπεγράφη από τους νομίμους εκπροσώπους των δύο εταιρειών στις 21.5.2024, περιέλαβε δε κατά βάση όρους ομοίου περιεχομένου με εκείνους που είχαν συμφωνηθεί από τους δύο εταίρους (… ΑΒΕΕ και ….) με το μνημονευθέν (ανωτέρω, σημείο 4) ιδιωτικό συμφωνητικό, τους οποίους διευκρίνισε και εξειδίκευσε περαιτέρω κάνοντας επί πλέον ρητή αναφορά στην από 28.12.2023 επιστολή του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών προς την ….., στο επιχειρηματικό σχέδιο κοινής επενδύσεως (business plan joint venture) που υπέβαλε η ….. στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών στις 15.1.2024 και στην από 16.1.2024 επιβεβαιωτική επιστολή της …… Με το από 21.5.2024 ιδιωτικό συμφωνητικό (άρθρο 5) οι υποχρεώσεις της ….. επαναδιατυπώθηκαν και εξειδικεύθηκαν ως εξής: (α) Η ….. αναλαμβάνει τη διοίκηση και διαχείριση της κοινοπραξίας. (β) Η ……. αναλαμβάνει την υποχρέωση να συνεισφέρει το αναλογούν σε αυτήν ποσό της επιχορηγήσεως από την Ε.Ε., καθώς και κάθε απαραίτητο πρόσθετο κεφάλαιο για την εκτέλεση του επενδυτικού σχεδίου και για τις απαραίτητες γραμμές παραγωγής πέραν της ανωτέρω επιχορηγήσεως. Ο προϋπολογισμός για την εκτέλεση του επενδυτικού σχεδίου για το σύνολο των σχεδιαζομένων τριών γραμμών παραγωγής υπολογίσθηκε ότι ανέρχεται σε 83 περίπου εκατομμύρια ευρώ, για την κάλυψη του οποίου η …… ανέλαβε την υποχρέωση να συμμετάσχει με δικά της κεφάλαια (πέραν των 33 περίπου εκατομμυρίων της ενωσιακής επιχορηγήσεως) 40.439.934 ευρώ και 9.975.681 ευρώ, τα οποία θα δαπανηθούν για τον εκσυγχρονισμό και των τριών γραμμών παραγωγής που περιλαμβάνονται στο σχέδιο (το πρώτο από τα ανωτέρω ποσά θα δαπανηθεί για τις δύο γραμμές παραγωγής, οι οποίες συγχρηματοδοτούνται με ποσό ενωσιακής επιχορηγήσεως ύψους 33.087.219 ευρώ, και το δεύτερο θα δαπανηθεί για την τρίτη γραμμή παραγωγής, η οποία χρηματοδοτείται αποκλειστικά από την …..). (γ) Η ….. θα καταβάλει επίσης πρόσθετες δαπάνες για την ανανέωση και αναβάθμιση των ως άνω τριών γραμμών παραγωγής της βιομηχανικής εγκαταστάσεως της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο, καθώς και το σύνολο του απαιτούμενου κόστους για τις απαραίτητες μελέτες και για την έκδοση των σχετικών αδειών (π.χ. περιβαλλοντικών), οι οποίες μπορεί να απαιτηθούν επί πλέον των υφισταμένων. (δ) Τέλος, η …… θα παράσχει την απαραίτητη τεχνογνωσία για την εφαρμογή του επενδυτικού σχεδίου. Μεταξύ, εξ άλλου, των όρων που αναδιατυπώθηκαν και εξειδικεύθηκαν με το νέο συμφωνητικό (από 21.5.2024) συστάσεως κοινοπραξίας πρέπει να επισημανθεί ιδιαίτερα η πρόβλεψη της παρ. 6 του άρθρου 3, σύμφωνα με την οποία τα μέρη δεσμεύθηκαν, μόλις καταστεί εφικτό και πάντως όχι πέραν των δεκαοκτώ (18) μηνών από την υπογραφή του συμφωνητικού της κοινοπραξίας, να προχωρήσουν σε διαπραγματεύσεις και να καταλήξουν σε συμφωνία για την ίδρυση κεφαλαιουχικής εταιρείας με συμμετοχή σε ποσοστά 51% και 49% για την … ΑΒΕΕ και την ….. αντίστοιχα, η οποία θα έχει ως αντικείμενο τη συνέχιση του επενδυτικού σχεδίου και την εκπλήρωση όλων των υποχρεώσεων που αναλήφθηκαν στο πλαίσιο των ενωσιακών επιχορηγήσεων, καθώς και την περαιτέρω ανάπτυξη και αύξηση της παραγωγής και των πωλήσεων στρατιωτικού υλικού στην Ε.Ε. και σε άλλες αγορές. (9) Με την από 10.7.2024 απόφαση (τρίτη προσβαλλόμενη) της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ εγκρίθηκε, υπό μορφή σχεδίου, το ιδιωτικό συμφωνητικό συστάσεως κοινοπραξίας μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ……, το οποίο, κατά τα προεκτεθέντα, είχε ήδη υπογραφεί από τους εκπροσώπους των δύο εταιρειών στις 21.5.2024. (10) Η αιτούσα εταιρεία με την υπ` αριθ. ……./2.9.2024 επιστολή της προς την … ΑΒΕΕ ανέφερε ότι πληροφορήθηκε τη σύναψη της ανωτέρω συμφωνίας μεταξύ … ΑΒΕΕ και ……., καθώς και τη δέσμευση των δύο εταιρειών να προχωρήσουν σε μακροχρόνια εταιρική συνεργασία περιλαμβάνουσα την παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων της … ΑΒΕΕ για περίοδο τουλάχιστον 25 ετών με δυνατότητα περαιτέρω παρατάσεως. Με το ίδιο έγγραφο, η αιτούσα διατύπωσε αιτιάσεις για την ακολουθηθείσα εκ μέρους της … ΑΒΕΕ διαδικασία, προβάλλοντας ότι συνιστά μη νόμιμη παράκαμψη των προβλεπομένων διαδικασιών συνάψεως δημοσίων συμβάσεων κατά τις ισχύουσες οδηγίες της Ε.Ε., καθώς και της εθνικής νομοθεσίας για την ενσωμάτωσή τους στο εσωτερικό δίκαιο. (11) Επί της ανωτέρω επιστολής της αιτούσας δεν υπήρξε απάντηση της … ΑΒΕΕ, ακολούθησε δε η …./10.9.2024 απόφαση του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ (πρώτη προσβαλλόμενη πράξη), με την οποία έγινε αποδεκτό κείμενο βασικών όρων για τη σύναψη συμφωνίας συστάσεως και λειτουργίας κοινής επιχειρήσεως (joint venture) μεταξύ … ΑΒΕΕ και …… για την παραγωγή αμυντικού υλικού/πυρομαχικών στο Λαύριο, όπως οι όροι αυτοί διατυπώθηκαν στο από 9.9.2024 έγγραφο (term sheet), το οποίο υπεγράφη στη συνέχεια (14.9.2024) από τους νομίμους εκπροσώπους των δύο εταιρειών. Το έγγραφο αυτό, όπως και τα προηγηθέντα ιδιωτικά συμφωνητικά συστάσεως κοινοπραξίας μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ….., προβλέπει ότι η ….., εκτός από κεφαλαιακές εισφορές στην κοινή εταιρεία προερχόμενες από τις μνημονευθείσες ενωσιακές χρηματοδοτήσεις και από δικά της περιουσιακά στοιχεία, θα αναλάβει όλα τα απαιτούμενα έξοδα για τον εκσυγχρονισμό και την αναβάθμιση των τριών γραμμών παραγωγής των εργοστασιακών εγκαταστάσεων της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο, συμπεριλαμβανομένων προμηθειών, έργων και υπηρεσιών για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου, θα παρέχει τεχνική τεκμηρίωση και τεχνογνωσία, ισχυρή διοίκηση και δίκτυα πωλήσεων κυρίως σε χώρες του ΝΑΤΟ, θα έχει δε την πλειοψηφία στο πενταμελές διοικητικό συμβούλιο της υπό σύσταση ανώνυμης εταιρείας, στο οποίο η … ΑΒΕΕ θα ορίσει τον πρόεδρο με συναίνεση της ……, ενώ η …… θα ορίσει τον διευθύνοντα σύμβουλο (CEO) της νέας εταιρείας και τον οικονομικό διευθυντή (CFO). (12) Η αιτούσα εταιρεία με την από 19.9.2024 εξώδικη δήλωσή της, την οποία κοινοποίησε στην … ΑΒΕΕ στις 20.9.2024, αφού αναφέρθηκε στην προαναφερθείσα, από 2.9.2024, επιστολή της προς την … ΑΒΕΕ επισημαίνοντας την «παράκαμψη της οιασδήποτε διαγωνιστικής διαδικασίας από μέρους των …», η οποία «γεννά εύλογα ερωτήματα σχετικά με την τήρηση των αρχών της νομιμότητος, της ακεραιότητος, της διαφάνειας, του Δημοσίου και Δημοσιονομικού Συμφέροντος, του υγιούς, ανόθευτου και επί ίσοις όροις ελεύθερου και πραγματικού ανταγωνισμού που πρέπει να διέπουν το σύνολο των Δημοσίων Συμβάσεων», διαμαρτυρήθηκε «εντονότατα για την ως άνω αδιαφανή συμπεριφορά» και δήλωσε ότι θα προβεί εναντίον της … ΑΒΕΕ «σε κάθε νόμιμη ενέργεια». (13) Ακολούθησε το από 20.9.2024 έγγραφο του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ (δεύτερη προσβαλλόμενη πράξη), με την οποία κλήθηκαν οι μέτοχοι της εταιρείας σε έκτακτη Γενική Συνέλευση, με θέμα την έγκριση του ως άνω κειμένου βασικών όρων για τη σύσταση και λειτουργία κοινής επιχειρήσεως μεταξύ … ΑΒΕΕ και ……. (14) Τέλος, η αιτούσα κατέθεσε στις 16.10.2024 αίτηση ακυρώσεως και την κρινόμενη ήδη αίτηση αναστολής κατά των ανωτέρω πράξεων της … ΑΒΕΕ.
- Επειδή, το άρθρο 346 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) ορίζει ότι «1. Οι διατάξεις των Συνθηκών δεν αντιτίθενται προς τους ακόλουθους κανόνες: α) … β) κάθε κράτος μέλος δύναται να λαμβάνει τα μέτρα που θεωρεί αναγκαία για την προστασία ουσιωδών συμφερόντων της ασφαλείας του, που αφορούν την παραγωγή ή εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού’ τα μέτρα αυτά δεν πρέπει να αλλοιώνουν τους όρους του ανταγωνισμού εντός της εσωτερικής αγοράς σχετικά με τα προϊόντα που δεν προορίζονται για στρατιωτικούς ειδικά σκοπούς…».
- Επειδή, ο ν. 3978/2011 «Συμβάσεις Έργων, Υπηρεσιών και Προμηθειών στους τομείς της Άμυνας και της Ασφάλειας – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2009/81/ΕΚ κλπ.» (Α` 137) ορίζει τα εξής: Άρθρο 14: «Σκοπός του παρόντος Μέρους είναι η ρύθμιση των διαδικασιών σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, υπηρεσιών και προμηθειών στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας με την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας στις διατάξεις της Οδηγίας 2009/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2009 (L 216)». Άρθρο 15: «1. Για την εφαρμογή του παρόντος νόμου, οι παρακάτω όροι έχουν τις ακόλουθες έννοιες: (1) “αναθέτουσα αρχή”: οι αναθέτουσες αρχές κατά το άρθρο 2 παράγραφος 9 του π.δ. 60/2007 (Α` 64) … [μετά την κατάργηση του π.δ. 60/2007 με το άρθρο 377 παρ. 1 σημείο 60 του ν. 4412/2016 (Α` 147), ισχύουν οι αντίστοιχες διατάξεις για τον ορισμό της αναθέτουσας αρχής του άρθρου 2 παρ. 1 σημεία 1α και 4 του ν. 4412/2016, όπως το άρθρο αυτό διαμορφώθηκε με το άρθρο 1 του ν. 4782/2021 (Α` 36)· σύμφωνα με τις διατάξεις αυτές του ν. 4412/2016, ως “αναθέτουσες αρχές” νοούνται και οι “οργανισμοί δημοσίου δικαίου”, δηλαδή οι “οι οργανισμοί που έχουν όλα τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) έχουν συσταθεί για τον συγκεκριμένο σκοπό της κάλυψης αναγκών γενικού συμφέροντος, που δεν έχουν βιομηχανικό ή εμπορικό χαρακτήρα, β) έχουν νομική προσωπικότητα και γ) χρηματοδοτούνται, κατά το μεγαλύτερο μέρος, από τις κρατικές αρχές, τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου ή η διαχείριση των οποίων υπόκειται σε έλεγχο ασκούμενο από τους οργανισμούς αυτούς ή έχουν διοικητικό, διευθυντικό ή εποπτικό συμβούλιο, του οποίου περισσότερο από το ήμισυ των μελών διορίζεται από τις κρατικές αρχές, τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης ή από άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου”] … (5) “διαδικασία με διαπραγμάτευση”: διαδικασία στο πλαίσιο της οποίας η αναθέτουσα αρχή καλεί τους οικονομικούς φορείς της επιλογής της και διαπραγματεύεται με έναν ή περισσότερους από αυτούς τους όρους της σύμβασης … (7) “εργολήπτης”, “προμηθευτής” και “πάροχος υπηρεσιών”: κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή φορέας του Δημοσίου ή κοινοπραξία των εν λόγω προσώπων ή φορέων, που προσφέρει αντίστοιχα την εκτέλεση εργασιών ή έργων, την προμήθεια προϊόντων ή την παροχή υπηρεσιών στην αγορά … (16) “κύκλος ζωής”: όλα τα πιθανά διαδοχικά στάδια ενός προϊόντος, δηλαδή έρευνα και ανάπτυξη, βιομηχανική ανάπτυξη, παραγωγή, επισκευή, εκσυγχρονισμός, τροποποίηση, συντήρηση, διοικητική μέριμνα, κατάρτιση, δοκιμή, απόσυρση και διάθεση … (18) “οικονομικός φορέας”: ένας εργολήπτης, προμηθευτής ή πάροχος υπηρεσιών … (20) “στρατιωτικός εξοπλισμός”: εξοπλισμός, ειδικά σχεδιασμένος ή προσαρμοσμένος για στρατιωτικούς σκοπούς, ο οποίος προορίζεται για χρήση ως όπλο, πυρομαχικά ή πολεμικό υλικό, (21) “σύμβαση”: σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας η οποία συνάπτεται γραπτώς … (24) “σύμβαση υπηρεσιών”: σύμβαση, εκτός από σύμβαση έργου ή προμηθειών, που έχει ως αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών …». Άρθρο 16: «1. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται … στις συμβάσεις οι οποίες συνάπτονται στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας και οι οποίες έχουν ως αντικείμενο: … γ) έργα, προμήθειες και υπηρεσίες που αφορούν άμεσα το στρατιωτικό εξοπλισμό και τον ευαίσθητο εξοπλισμό για οποιαδήποτε στοιχεία του κύκλου της ζωής τους…». Άρθρο 18Α, το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 159 του ν. 4782/2021: «1. Η αναθέτουσα αρχή που υλοποιεί συμβάσεις στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας μπορεί να λαμβάνει τα αναγκαία μέτρα για την προστασία των ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας της χώρας, με την επίκληση του άρθρου 346 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις του, όπως εξειδικεύονται στις παρ. 3 έως 5 του παρόντος, και τηρείται η διαδικασία της παρ. 2 του παρόντος. 2. Η απόφαση εξαίρεσης από τους κανόνες της ευρωπαϊκής αγοράς με την επίκληση του άρθρου 346 ΣΛΕΕ λαμβάνεται κάθε φορά από το ΚΥΣΕΑ, ύστερα από σύμφωνη γνώμη της Ειδικής Διαρκούς Επιτροπής Εξοπλιστικών Προγραμμάτων και Συμβάσεων της Βουλής των Ελλήνων. Με την ίδια απόφαση καθορίζεται και η διαδικασία που πρόκειται να ακολουθηθεί. … 3. Η απόφαση για υπαγωγή μιας δημόσιας σύμβασης στρατιωτικού εξοπλισμού στην εξαιρετική διαδικασία του άρθρου 346 ΣΛΕΕ πρέπει να συνοδεύεται από ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία …». Άρθρο 19: («Μικτές συμβάσεις») «1. … 2. Η ανάθεση σύμβασης με αντικείμενο έργα, προμήθειες ή υπηρεσίες, μέρος της οποίας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου, το δε άλλο μέρος δεν εμπίπτει στον παρόντα νόμο ούτε στο π.δ. 59/2007 ή στο π.δ. 60/2007 [ήδη ν. 4412/2016] ή σε άλλες διατάξεις περί σύναψης δημοσίων συμβάσεων, δεν υπόκειται στις διατάξεις του παρόντος νόμου, υπό τον όρο ότι η ανάθεση μίας ενιαίας σύμβασης δικαιολογείται από αντικειμενικούς λόγους. 3. …». Άρθρο 24: «Το παρόν Μέρος εφαρμόζεται στις συμβάσεις των οποίων η εκτιμώμενη αξία εκτός ΦΠΑ είναι ίση ή ανώτερη από τα κατώτατα όρια…» [443.000 ευρώ για τις συμβάσεις υπηρεσιών, σύμφωνα με το άρθρο 8 της οδηγίας 2009/81, όπως ισχύει]. Άρθρο 38: «1. Οι συμβάσεις του παρόντος Μέρους συνάπτονται σύμφωνα με τις ακόλουθες διαδικασίες: α) την κλειστή διαδικασία … β) τη διαδικασία διαπραγμάτευσης με δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού … γ) τη διαδικασία ανταγωνιστικού διαλόγου … δ) σε ειδικές περιπτώσεις, τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης διαγωνισμού, σύμφωνα με το άρθρο 42. …». Άρθρο 89: «1. Οι διαφορές που αναφύονται κατά τη διαδικασία που προηγείται της σύναψης δημοσίων συμβάσεων έργων, προμηθειών, υπηρεσιών και συμφωνιών-πλαίσιο στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας διέπονται από τις διατάξεις του παρόντος κεφαλαίου [Κεφ. Ι` – Έννομη Προστασία]. 2. Κάθε ενδιαφερόμενος, ο οποίος έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση του παρόντος νόμου και έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από παράβαση κανόνων του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή των διατάξεων του παρόντος, δικαιούται να ζητήσει, κατά τα οριζόμενα ειδικότερα στα επόμενα άρθρα, προσωρινή δικαστική προστασία, ακύρωση της παράνομης πράξης της αναθέτουσας αρχής ή της υπογραφείσας σύμβασης και επιδίκαση αποζημίωσης. 3. Αρμόδιο δικαστήριο είναι το Συμβούλιο της Επικρατείας. …». Άρθρο 90: «1. Πριν υποβάλει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, ο ενδιαφερόμενος οφείλει, μέσα σε προθεσμία δέκα ημερών από τότε που έλαβε πλήρη γνώση της παράνομης πράξης ή παράλειψης, να ασκήσει προδικαστική προσφυγή ενώπιον της αναθέτουσας αρχής, προσδιορίζοντας ειδικώς τις νομικές και πραγματικές αιτιάσεις που δικαιολογούν το αίτημά του. 2. … 9. Η προδικαστική προσφυγή ασκείται ενώπιον της αναθέτουσας αρχής. … 10. Η αναθέτουσα αρχή οφείλει να αποφανθεί αιτιολογημένα, μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής και, αν την κρίνει βάσιμη, να λάβει τα κατάλληλα μέτρα. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία, τεκμαίρεται η απόρριψη της προδικαστικής προσφυγής. …». Άρθρο 91: «1. Η αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατατίθεται στο αρμόδιο δικαστήριο μέσα σε προθεσμία δέκα ημερών από τη ρητή ή σιωπηρή απόρριψη της προδικαστικής προσφυγής. … 5. Κάθε ενδιαφερόμενος, του οποίου επηρεάζονται τα συμφέροντα, δικαιούται να ασκήσει παρέμβαση. …».
- Επειδή, ο ν. 4413/2016 «Ανάθεση και εκτέλεση συμβάσεων παραχώρησης – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2014/23/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με την ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης (ΕΕ L 94/28.3.2014) κλπ.» (Α` 148) ορίζει τα εξής: Άρθρο 1: «1. … 2. Οι διατάξεις του παρόντος νόμου εφαρμόζονται κατά την ανάθεση και εκτέλεση συμβάσεων παραχώρησης έργων και υπηρεσιών από: α) αναθέτουσες αρχές … ως εξής: α) Στις συμβάσεις παραχώρησης που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του παρόντος νόμου και των οποίων η εκτιμώμενη αξία ισούται με ή υπερβαίνει τα πέντε εκατομμύρια διακόσιες είκοσι πέντε χιλιάδες (5.225.000) ευρώ [ήδη 5.538.000 ευρώ κατά το άρθρο 8 της οδηγίας 2014/23, όπως ισχύει] εφαρμόζεται το σύνολο των διατάξεων του παρόντος νόμου, εκτός αν ορίζεται άλλως στις επιμέρους διατάξεις αυτού. Το χρηματικό όριο του προηγούμενου εδαφίου ισχύει, εφόσον δεν έχει αναθεωρηθεί σύμφωνα με το άρθρο 9 της Οδηγίας 2014/23/ΕΚ…». Άρθρο 2: «Για τους σκοπούς του παρόντος, ισχύουν οι ακόλουθοι ορισμοί: 1. Ως “συμβάσεις παραχώρησης” νοούνται συμβάσεις παραχώρησης έργων ή υπηρεσιών, ως ορίζονται στα στοιχεία α` και β`: … β. Ως “σύμβαση παραχώρησης υπηρεσιών” νοείται η σύμβαση εξ επαχθούς αιτίας που συνάπτεται εγγράφως μέσω της οποίας μία ή περισσότερες αναθέτουσες αρχές … αναθέτουν την παροχή και διαχείριση υπηρεσιών, εκτός από την εκτέλεση έργων … σε έναν ή περισσότερους οικονομικούς φορείς, το δε αντάλλαγμα για αυτήν συνίσταται είτε αποκλειστικά στο δικαίωμα εκμετάλλευσης των υπηρεσιών [οι οποίες] αποτελούν το αντικείμενο της σύμβασης, είτε στο δικαίωμα αυτό μαζί με την καταβολή πληρωμής. Η ανάθεση σύμβασης παραχώρησης έργων ή υπηρεσιών συνεπάγεται τη μεταβίβαση στον παραχωρησιούχο του λειτουργικού κινδύνου που απορρέει από την εκμετάλλευση των εν λόγω έργων ή υπηρεσιών και ο οποίος συμπεριλαμβάνει κίνδυνο ζήτησης ή προσφοράς ή αμφοτέρους …». Άρθρο 3: «1. Για τους σκοπούς του παρόντος, “αναθέτουσες αρχές” είναι το κράτος, οι τοπικές ή περιφερειακές αρχές, οι οργανισμοί δημοσίου δικαίου … 4. “Οργανισμοί δημοσίου δικαίου” είναι οι οργανισμοί που έχουν όλα τα ακόλουθα χαρακτηριστικά: α) έχουν συσταθεί για το συγκεκριμένο σκοπό κάλυψης αναγκών γενικού συμφέροντος, που δεν έχουν βιομηχανικό ή εμπορικό χαρακτήρα, β) έχουν νομική προσωπικότητα, και γ) χρηματοδοτούνται, κατά το μεγαλύτερο μέρος, από τις κρατικές αρχές, τις αρχές τοπικής αυτοδιοίκησης ή άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου, ή η διαχείριση των οποίων υπόκειται σε εποπτεία από τους ανωτέρω οργανισμούς ή αρχές, ή έχουν διοικητικό, διευθυντικό ή εποπτικό συμβούλιο, του οποίου περισσότερο από το ήμισυ των μελών διορίζεται από τις κρατικές, περιφερειακές ή τοπικές αρχές, ή από άλλους οργανισμούς δημοσίου δικαίου». Άρθρο 9: «1. … 6. Ο παρών νόμος εφαρμόζεται στην ανάθεση συμβάσεων παραχώρησης στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας υπό την έννοια του Ν. 3978/2011, εξαιρουμένων των ακόλουθων συμβάσεων: α) Συμβάσεων παραχώρησης για τις οποίες η εφαρμογή του παρόντος θα υποχρέωνε την Ελληνική Δημοκρατία να παράσχει πληροφορίες των οποίων τη δημοσιοποίηση θεωρεί αντίθετη προς τα ουσιώδη συμφέροντα ασφαλείας του Κράτους ή η ανάθεση και η εκτέλεση των οποίων έχουν κηρυχθεί απόρρητες και οι οποίες πρέπει να συνοδεύονται από ειδικά μέτρα ασφαλείας σύμφωνα με τις κείμενες νομοθετικές, κανονιστικές ή διοικητικές διατάξεις, εφόσον κρίνεται ότι τα εν λόγω ουσιώδη συμφέροντα δεν μπορούν να διασφαλιστούν με λιγότερο παρεμβατικά μέτρα …». Άρθρο 19: («Μεικτές συμβάσεις»): «1. … 2. Όταν τα διάφορα μέρη συγκεκριμένης σύμβασης μπορούν αντικειμενικά να διαχωριστούν, εφαρμόζονται οι παράγραφοι 3 και 4. Όταν τα διάφορα μέρη συγκεκριμένης σύμβασης είναι αντικειμενικά αδύνατον να διαχωριστούν, εφαρμόζεται η παράγραφος 5. … 5. Όταν τα διάφορα μέρη συγκεκριμένης σύμβασης είναι αντικειμενικά αδύνατον να διαχωριστούν, το ισχύον νομικό καθεστώς καθορίζεται με βάση το κύριο αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης. …». Άρθρο 30: «1. Οι αναθέτουσες αρχές … που επιθυμούν να αναθέσουν σύμβαση παραχώρησης γνωστοποιούν την πρόθεσή τους με δημοσίευση προκήρυξης. … 4. Κατά παρέκκλιση από την παράγραφο 1, οι αναθέτουσες αρχές και οι αναθέτοντες φορείς δεν υποχρεούνται να δημοσιεύσουν προκήρυξη σύμβασης παραχώρησης σε περίπτωση που τα έργα ή οι υπηρεσίες μπορούν να παρασχεθούν μόνον από έναν συγκεκριμένο οικονομικό φορέα για οποιονδήποτε από τους κατωτέρω λόγους …». Άρθρο 60: «Κάθε ενδιαφερόμενος, ο οποίος έχει ή είχε συμφέρον να του ανατεθεί συγκεκριμένη σύμβαση παραχώρησης του νόμου αυτού και έχει υποστεί ή ενδέχεται να υποστεί ζημία από παράβαση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή της εσωτερικής νομοθεσίας, δικαιούται να ζητήσει, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις περί παροχής έννομης προστασίας κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης δημοσίων συμβάσεων: α) προσωρινή δικαστική προστασία …».
- Επειδή, η εταιρεία … ΑΒΕΕ, η οποία προήλθε από τη συγχώνευση των αμυντικών βιομηχανιών «… Α.Ε.» και «… (…)» (άρθρο 1 του ν. 3195/2003, Α` 268) και εξυπηρετεί, όπως ρητώς ορίζει το άρθρο 1 του ν. 3195/2003, «σκοπούς δημοσίου συμφέροντος», δραστηριοποιήθηκε από της συστάσεώς της στον τομέα της παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού και υλικών, αποτέλεσε δε βασικό προμηθευτή των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου στο μετοχικό της κεφάλαιο ανερχόμενη σε ποσοστό 99,87% (βλ. τις σχετικές αναφορές στην αιτιολογική έκθεση επί των άρθρων 6 και 7 του ν. 4237/2014, Α` 36). Με το άρθρο 14Β παρ. 1 περ. α του ν. 3429/2005 «Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί (Δ.Ε.Κ.Ο.)» (Α` 314), το οποίο προστέθηκε με το άρθρο 66 παρ. 1 του ν. 4002/2011 (Α` 180), προβλέφθηκε ότι με κοινή απόφαση του Υπουργού Οικονομικών και του κατά περίπτωση αρμόδιου υπουργού συγκεκριμένες δημόσιες επιχειρήσεις, στις οποίες προστέθηκε η … ΑΒΕΕ με το άρθρο 6 παρ. 1 του ν. 4237/2014, μπορούν να διασπαστούν, μεταξύ άλλων, με τη σύσταση νέων εταιρειών. Με το άρθρο 6 παρ. 2 του ν. 4237/2014 προστέθηκε παρ. 3 στο άρθρο 14Β του ν. 3429/2005, σύμφωνα με την οποία για την επέλευση της ανωτέρω μεταβολής (διασπάσεως) της … ΑΒΕΕ έπρεπε να υπάρξει και απόφαση της γενικής συνελεύσεως των μετόχων της, περαιτέρω δε με το άρθρο 7 του ν. 4237/2014 προστέθηκε άρθρο 14Γ στον ν. 3429/2005, με το οποίο, υπό τον τίτλο «Εταιρικός Μετασχηματισμός της ……… Ανώνυμη Βιομηχανική και Εμπορική Εταιρεία», ορίσθηκαν τα εξής: «1. Διαδικασία Διάσπασης. Η διάσπαση της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΑΜΥΝΤΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ Α.Β.Ε.Ε. πραγματοποιείται με τη σύσταση (2) νέων ανωνύμων εταιρειών … Η μία εκ των δύο ανωνύμων εταιρειών θα δραστηριοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή και εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού κατά την έννοια του άρθρου 346 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης…», ενώ η άλλη, όπως αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση επί των άρθρων 6 και 7 του ν. 4237/2014, επρόκειτο να συμπεριλάβει τις «πολιτικές δραστηριότητες (παραγωγή και εμπορία προϊόντων πολιτικής χρήσης)» και να τεθεί σε άμεση εκκαθάριση σύμφωνα με το άρθρο 14Α του ν. 3429/2005. Κατ` εφαρμογήν των ανωτέρω διατάξεων εκδόθηκε η 2/29509/0025/9.4.2014 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Εθνικής Αμύνης (Β` 987/17.4.2014), με την οποία αποφασίσθηκε η διάσπαση της … ΑΒΕΕ σε δύο νέες ανώνυμες εταιρείας. Περαιτέρω, όπως προκύπτει από την από 6.10.2014 ανακοίνωση καταχωρίσεως της συστάσεως της νέας εταιρείας … ΑΒΕΕ (με διακριτικό τίτλο …) στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο (φ. ……./8.10.2014, τ. ΑΕ-ΕΠΕ και ΓΕΜΗ), η εταιρεία αυτή, κατά της οποίας στρέφεται η κρινόμενη αίτηση, προήλθε, κατά τα προεκτεθέντα, από τη διάσπαση της αρχικής (προ του ν. 4237/2014) εταιρείας «…». Με το καταστατικό δε της νέας εταιρείας … ΑΒΕΕ, το οποίο καταρτίσθηκε με το ……../16.9.2014 συμβόλαιο της Συμβολαιογράφου Αθηνών ……, προβλέφθηκαν μεταξύ άλλων τα εξής: α) Σκοπός της εταιρείας είναι «η βιομηχανική κατασκευή, παραγωγή, συναρμολόγηση, συντήρηση, διάθεση, προμήθεια και γενικά η εμπορία κάθε είδους εξοπλιστικών συστημάτων άμυνας, ασφάλειας και προστασίας καθώς και συναφών προς αυτά προϊόντων, ήτοι όπλων, οπλικών συστημάτων, πυροσωλήνων, πυρομαχικών, ή [μερών] πυρομαχικών διαφόρων τύπων, πυρίτιδων, προωθητικών γεμισμάτων και εκρηκτικών γομώσεων, μεταλλικών μερών πυρομαχικών (κορμοί, κάλυκες κ.λπ.) και γενικά κάθε είδους πολεμοφοδίων, υλικού και εξοπλισμού στον τομέα της άμυνας, ασφάλειας και προστασίας». β) Για την επίτευξη του σκοπού της η νέα εταιρεία … ΑΒΕΕ «δύναται: α) να συμμετέχει σε οποιαδήποτε ημεδαπή ή αλλοδαπή επιχείρηση, οποιουδήποτε εταιρικού τύπου, β) να συνεργάζεται ή να συνεταιρίζεται με οποιαδήποτε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που επιδιώκουν τους αυτούς ή παρεμφερείς σκοπούς…». Όπως, εξ άλλου, προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου (από 10.7.2024 απόφαση της Γ.Σ. της … ΑΒΕΕ), το μετοχικό κεφάλαιο της … ΑΒΕΕ αποτελείται (κατά τον κρίσιμο χρόνο) από 1.073.666.972 μετοχές, εκ των οποίων 1.073.665.844 μετοχές ανήκουν στο Ελληνικό Δημόσιο (ποσοστό 99.95%). Υπό τα δεδομένα αυτά, η … ΑΒΕΕ (η αρχική και ήδη η προερχόμενη από τη διάσπαση της αρχικής εταιρεία, η οποία δραστηριοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή και εμπορία όπλων) πληροί τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού της ως «οργανισμού δημοσίου δικαίου» και επομένως ως αναθέτουσας αρχής, καθ` όσον αποτελεί φορέα με νομική προσωπικότητα (ανώνυμη εταιρεία), η χρηματοδότηση και η διοίκησή της ελέγχεται πλήρως από το Ελληνικό Δημόσιο, το οποίο μετέχει με ποσοστό 99.95% στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας, έχει δε συσταθεί και λειτουργεί με συγκεκριμένο σκοπό δημοσίου συμφέροντος, όπως προκύπτει από το ότι, κατά τη διάταξη του άρθρου 14Γ παρ. 1 του ν. 3429/2005, δραστηριοποιείται αποκλειστικά στην παραγωγή και εμπορία όπλων, πυρομαχικών και πολεμικού υλικού κατά την έννοια του άρθρου 346 της ΣΛΕΕ, δηλαδή με σκοπό την προστασία «ουσιωδών συμφερόντων ασφαλείας» του κράτους στους ως άνω τομείς (βλ. ΣτΕ 676/2023). Εφ` όσον, εξ άλλου, ένας φορέας, όπως η … ΑΒΕΕ, πληροί τις προϋποθέσεις χαρακτηρισμού του ως οργανισμού δημοσίου δικαίου και επομένως ως αναθέτουσας αρχής, είναι άνευ σημασίας αν, εκτός από την αποστολή της εξυπηρετήσεως αναγκών γενικού συμφέροντος, ασκεί και άλλες δραστηριότητες ή επιδιώκει και άλλους σκοπούς καθαρά εμπορικού χαρακτήρα. Τούτο έχει ως συνέπεια ότι οι συμβάσεις της … ΑΒΕΕ που έχουν χαρακτήρα αναθέσεως έργων, υπηρεσιών ή προμηθειών ή παραχωρήσεως έργων ή υπηρεσιών, εφ` όσον δεν έχουν ειδικώς εξαιρεθεί κατ` εφαρμογή του άρθρου 346 της ΣΛΕΕ (βλ. άρθρα 18Α του ν. 3978/2011 και 9 παρ. 6 του ν. 4413/2016), υπάγονται κατ` αρχήν στους κανόνες αναθέσεως που θεσπίζονται από τις οικείες οδηγίες και τις διατάξεις για τη μεταφορά τους στο εσωτερικό δίκαιο, ασχέτως αν εντάσσονται σε δραστηριότητες γενικού συμφέροντος της … ΑΒΕΕ ή επιχειρούνται με καθαρά εμπορικούς σκοπούς (βλ. ΣτΕ 272/2024, όπου και παραπομπές στη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης-Δ.Ε.Ε.). Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν πιθανολογείται, κατά την κρίση της Επιτροπής, ως βάσιμος ο ισχυρισμός που προβάλλεται από την … ΑΒΕΕ και τους παρεμβαίνοντες, κατά τον οποίο η … ΑΒΕΕ δεν φέρει εν προκειμένω ιδιότητα αναθέτουσας αρχής για τον λόγο ότι οι επίμαχες συμβάσεις δεν αποσκοπούν στην εθνική άμυνα της χώρας, δεν εξυπηρετούν δηλαδή σκοπό δημοσίου συμφέροντος, αλλά αποβλέπουν στην παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού για εμπορικούς-εξαγωγικούς σκοπούς.
- Επειδή, η σύσταση από αναθέτουσα αρχή και ιδιώτη επιχειρηματία κοινής επιχειρήσεως δεν εμπίπτει αυτή καθ` εαυτήν στους κανόνες του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τις δημόσιες συμβάσεις ή τις συμβάσεις παραχωρήσεως. Πρέπει, εν τούτοις, να διασφαλίζεται ότι μια πράξη κεφαλαιακής συναλλαγής δεν υποκρύπτει στην πραγματικότητα ανάθεση σε εταίρο του ιδιωτικού τομέα συμβάσεων που δύνανται να χαρακτηρισθούν ως δημόσιες συμβάσεις ή συμβάσεις παραχωρήσεως. Το γεγονός ότι ένας ιδιωτικός φορέας και μια αναθέτουσα αρχή συνεργάζονται στο πλαίσιο μιας οντότητας μικτής οικονομίας (φορέα μικτού κεφαλαίου) δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη μη τήρηση των κανόνων για την ανάθεση μιας δημόσιας συμβάσεως ή μιας συμβάσεως παραχωρήσεως στον εν λόγω ιδιωτικό φορέα ή την οντότητα μικτής οικονομίας. Εφ` όσον, εξ άλλου, η μικτή σύμβαση εμπεριέχει αφ` ενός κεφαλαιακή συναλλαγή και αφ` ετέρου σύναψη δημόσιας συμβάσεως ή συμβάσεως παραχωρήσεως και οι ιδιαιτερότητές της – αναγόμενες στο ότι τα πλείονα συμβατικά αντικείμενα συνδέονται αρρήκτως μεταξύ τους σε ενιαίο και αδιαίρετο όλον -καθιστούν αναγκαία τη σύναψή της με έναν και μόνο αντισυμβαλλόμενο, τότε η συναπτόμενη σύμβαση πρέπει να εξετάζεται στο σύνολό της ως ενιαία για τον χαρακτηρισμό της, ο οποίος καθορίζεται από την πτυχή που αποτελεί το κύριο αντικείμενο ή το κυρίαρχο στοιχείο της. Με βάση το κριτήριο αυτό, εφ` όσον η επιλογή του ιδιώτη εταίρου για τη σύσταση φορέα μικτού κεφαλαίου δεν στηρίζεται πρωτίστως και κατά κύριο λόγο στα εισφερόμενα κεφάλαια, αλλά στην απαιτούμενη χρηματοοικονομική και τεχνική/επαγγελματική ικανότητά του για την εκτέλεση της συμβάσεως σε σχέση με την εκπλήρωση των συγκεκριμένων συμβατικών παροχών, του ανατίθεται δε βάσει των ικανοτήτων αυτών και το κρίσιμο επιχειρησιακό μέρος για την εκτέλεση της συμβάσεως, τότε το κυρίαρχο στοιχείο της μικτής συμβάσεως, το οποίο καθορίζει τον συνολικό χαρακτηρισμό της και το πλαίσιο κανόνων που θα εφαρμοσθούν για την ανάθεσή της, είναι το μέρος της που συνιστά δημόσια σύμβαση ή σύμβαση παραχωρήσεως και όχι το μέρος που αφορά την εταιρική συμφωνία μεταξύ των συμβαλλομένων. Στην περίπτωση αυτή, η σύμβαση με την οποία συνιστάται ο φορέας (εταιρεία) μικτού κεφαλαίου πρέπει να ανατίθεται με τήρηση των κανόνων της εφαρμοστέας κατά περίπτωση οδηγίας και των κανόνων του εσωτερικού δικαίου για την προσαρμογή προς την οδηγία αυτήν, ώστε να καθίσταται δυνατή η επιλογή του εταίρου της αναθέτουσας αρχής με τήρηση των αρχών της ίσης μεταχειρίσεως και της απαγορεύσεως των διακρίσεων, του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας. Κατ` ακολουθίαν δε της εφαρμογής των ως άνω κανόνων για την ανάθεση της συμβάσεως θα είναι εφαρμοστέοι και οι κατά περίπτωση θεσπιζόμενοι δικονομικοί κανόνες του ενωσιακού και του εσωτερικού δικαίου για την παροχή έννομης προστασίας στο στάδιο που προηγείται της συνάψεως της συμβάσεως (βλ. αποφάσεις Δ.Ε.Ε. της 1.8.2022, …….., C-332/20, σκέψεις 53 έως 59, 83’ της 22.12.2010, …….., C-215/09, σκέψεις 33, 34, 36, 45, 46’ της 6.5.2010, ………, C-145/08 και C-149/08, σκέψεις 48, 49, 59, 60, 61, 62’ της 15.10.2009, ……, C-196/08, σκέψεις 55, 56, 57, 60’ βλ. επίσης ΣτΕ 1019/2024 επτ.).
- Επειδή, τόσο η συναφθείσα μεταξύ της ….. και της … ΑΒΕΕ εταιρική σχέση με μορφή κοινοπραξίας (συμφωνητικά Δεκεμβρίου 2023 και Μαΐου 2024), όσο και η υπό σύναψη μεταξύ των δύο αυτών εταιρειών συμφωνία για τη σύσταση ανώνυμης εταιρείας, αφορούν εταιρικά σχήματα (φορείς) μικτού κεφαλαίου με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών βιομηχανικής ανάπτυξης και παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού – όπως εξ αντικειμένου συνάγεται από το περιεχόμενο των όρων των συμφωνιών συστάσεως κοινοπραξίας που έχουν συναφθεί, καθώς και από το περιεχόμενο των βασικών όρων για τη μελλοντική σύσταση ανώνυμης εταιρείας – τα μέρη αποβλέπουν πρωτίστως, ανεξαρτήτως της σημασίας των μεταξύ τους κεφαλαιακών συναλλαγών για την επίτευξη του σκοπού της συνεργασίας τους, στις πέραν των εν λόγω συναλλαγών χρηματοοικονομικές, τεχνικές και διοικητικές ικανότητες της ……, στην οποία ανατίθεται η διοίκηση των κοινών εταιρικών σχημάτων και η ευθύνη για την εκπλήρωση του επιχειρησιακού τους σκοπού σε ό,τι αφορά τον πλήρη εκσυγχρονισμό και τη λειτουργία των βιομηχανικών εγκαταστάσεων της … ΑΒΕΕ στο Λαύριο, την ανάπτυξη σύγχρονης βιομηχανικής παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού στις εγκαταστάσεις αυτές και την εμπορική προώθηση των προϊόντων που θα παράγονται σε διεθνείς αγορές, στις οποίες διαθέτει σημαντική διείσδυση η ……. Τα κριτήρια αυτά συνάψεως των εν λόγω συμφωνιών απηχούν τα κριτήρια ποιοτικής επιλογής (χρηματοοικονομικής, τεχνικής, επαγγελματικής επάρκειας και ικανότητας) για την επιλογή αναδόχων δημοσίων συμβάσεων ή συμβάσεων παραχωρήσεως (βλ. ιδίως τις σχετικές διατάξεις των άρθρων 59 και 60 του ν. 3978/2011 και 39 του ν. 4413/2016), ώστε να καθίσταται, κατ` αντικειμενική κρίση, σαφές ότι αν η ….. δεν διέθετε σε επαρκή βαθμό τις ικανότητες αυτές, θα ήταν αδύνατη η σύναψη των εν λόγω συμφωνιών με το εκτεθέν περιεχόμενο. Από το περιεχόμενο των συμφωνιών αυτών προκύπτει, επίσης κατ` αντικειμενική κρίση, ότι η μεταξύ των δύο μερών (… ΑΒΕΕ και ….) σύναψη εταιρικών σχέσεων συνδέεται αρρήκτως και συνιστά αδιαίρετο όλον με την παροχή υπηρεσιών βιομηχανικής ανάπτυξης και παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού από τους φορείς μικτού κεφαλαίου που έχουν συσταθεί ή πρόκειται να συσταθούν (κοινοπραξία και ανώνυμη εταιρεία), με ταυτόχρονη ανάθεση της επιχειρησιακής ευθύνης για την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών στην …., η οποία ασκεί τη διοίκηση των φορέων μικτού κεφαλαίου (πρβ. ……… σκέψεις 56-58, …….. σκέψη 60’ πρβ., επίσης, ……….. σκέψεις 39, 4144, και ……….. σκέψεις 52-53). Με τα δεδομένα αυτά, οι συμφωνίες που έχουν συναφθεί (σύσταση κοινοπραξίας) ή πρόκειται να συναφθούν (σύσταση ανώνυμης εταιρείας) μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ….. πιθανολογείται σοβαρά, κατά την κρίση της Επιτροπής, ότι αποτελούν, κατά τον προέχοντα χαρακτήρα τους, δημόσιες συμβάσεις αναθέσεως υπηρεσιών ή συμβάσεις παραχωρήσεως υπηρεσιών στον τομέα της άμυνας, με αντικείμενο υπηρεσίες βιομηχανικής ανάπτυξης και παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού. Mε βάση δε τα οικονομικά στοιχεία των εν λόγω συμβάσεων, όπως εκτέθηκαν ανωτέρω, δεν καταλείπεται αμφιβολία ότι η αξία τους υπερβαίνει και τα χρηματικά όρια που καθορίζονται με τις μνημονευθείσες διατάξεις των άρθρων 24 του ν. 3978/2011 και 1 παρ. 2 περ. α του ν. 4413/2016, όπως ισχύουν. Συνεπώς, οι εν λόγω συμβάσεις διέπονται, αναλόγως του χαρακτηρισμού τους, από τις ρυθμίσεις του ν. 3978/2011 ή του ν. 4413/2016, λαμβανομένου υπ` όψη και ότι από τα στοιχεία του φακέλου και τους ισχυρισμούς των διαδίκων δεν προκύπτει ειδική εξαίρεσή τους από τις ρυθμίσεις αυτές κατά το άρθρο 346 της ΣΛΕΕ και κατ` εφαρμογή των σχετικών διατάξεων των άρθρων 18Α του ν. 3978/2011 και 9 παρ. 6 του ν. 4413/2016.
- Επειδή, η έννομη προστασία την οποία ζητεί η αιτούσα εταιρεία με την ιδιότητα του ενδιαφερομένου να της ανατεθούν οι επίμαχες συμβάσεις, επικαλούμενη πλημμέλειες που συνίστανται στη μη τήρηση εκ μέρους της … ΑΒΕΕ των τυπικών διαδικασιών αναθέσεως που προβλέπονται από τις οικείες ενωσιακές και εθνικές ρυθμίσεις, διέπεται, εφ` όσον οι εν λόγω συμβάσεις χαρακτηρισθούν ως δημόσιες συμβάσεις υπηρεσιών στον τομέα της άμυνας κατά τον ν. 3978/2011, από τις διατάξεις του κεφαλαίου Ι` (άρ. 89 επ.) του νόμου αυτού (βλ. Ε.Α. 24/2024, 45/2023, 128/2022). Οι ίδιες αυτές διατάξεις είναι εφαρμοστέες και αν οι εν ανωτέρω συμβάσεις χαρακτηρισθούν ως συμβάσεις παραχωρήσεως υπηρεσιών στον τομέα της άμυνας διεπόμενες από τον ν. 4413/2016. Τούτο διότι, κατά την έννοια του άρθρου 60 του ν. 4413/2016, που προβλέπει ότι η έννομη προστασία στο στάδιο της αναθέσεως των συμβάσεων παραχωρήσεως παρέχεται «σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις περί παροχής έννομης προστασίας κατά το στάδιο που προηγείται της σύναψης δημοσίων συμβάσεων», ως «κείμενες διατάξεις» πρέπει να θεωρηθούν αυτές που εφαρμόζονται στην αντίστοιχη κατηγορία δημοσίων συμβάσεων. Συνεπώς, το πλαίσιο έννομης προστασίας (άρ. 89 επ. ν. 3978/2011) που εφαρμόζεται για τις διαφορές που ανακύπτουν στο στάδιο της αναθέσεως των δημοσίων συμβάσεων στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας είναι εφαρμοστέο και στις συμβάσεις παραχωρήσεως που εμπίπτουν στους τομείς αυτούς. Υπό τα δεδομένα αυτά, η κρινόμενη αίτηση παροχής προσωρινής δικαστικής προστασίας πρέπει να εξετασθεί ως αίτηση ασφαλιστικών μέτρων του άρθρου 91 του ν. 3978/2011.
- Επειδή, κατά το μέρος που η κρινόμενη αίτηση στρέφεται κατά της από 20.9.2024 πράξεως του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ (δεύτερη από τις προσβαλλόμενες πράξεις), με την οποία καλούνται οι μέτοχοι της εταιρείας σε Γενική Συνέλευση για τη λήψη αποφάσεως με μοναδικό θέμα την έγκριση κειμένου βασικών όρων συμφωνίας … ΑΒΕΕ και ……, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη προεχόντως για τον λόγο ότι το ανωτέρω έγγραφο, ως προπαρασκευαστικό, στερείται εκτελεστού χαρακτήρα.
- Επειδή, με την από 10.7.2024 (θέμα 9) απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ (τρίτη από τις προσβαλλόμενες πράξεις), εγκρίθηκε η συμφωνία μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ……. για τη σύσταση κοινοπραξίας (consortium) για την παραγωγή πυρομαχικών. Από τον ρητό, εξ άλλου, όρο του άρθρου 3 παρ. 6 της συμφωνίας αυτής προκύπτει με σαφήνεια η απόφαση της … ΑΒΕΕ να προχωρήσει, το αργότερο εντός 18 μηνών από την υπογραφή του συμφωνητικού για τη σύσταση της κοινοπραξίας, σε διαπραγμάτευση και στη σύναψη με την …… συμφωνίας για την ίδρυση κοινής κεφαλαιουχικής επιχειρήσεως (equity joint venture), με αντικείμενο τη συνέχιση της εκτελέσεως του επενδυτικού σχεδίου της κοινοπραξίας, καθώς και την περαιτέρω ανάπτυξη και αύξηση της βιομηχανικής παραγωγής και πωλήσεως στρατιωτικού εξοπλισμού στην Ε.Ε. και άλλες αγορές. Υπό τα δεδομένα αυτά, καθ` ο μέρος με την κρινόμενη αίτηση προσβάλλεται η από 10.7.2024 απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ, αμφισβητείται αφ` ενός η νομιμότητα της απ` ευθείας αναθέσεως στην ….. του συμβατικού αντικειμένου της παραγωγής στρατιωτικού εξοπλισμού που καλύπτεται από τη μεταξύ των δύο εταιρειών κοινοπραξία και αφ` ετέρου η νομιμότητα της αποφάσεως της … ΑΒΕΕ, η οποία εκδηλώθηκε με την ανωτέρω απόφαση της Γενικής Συνελεύσεώς της, να προχωρήσει στην επέκταση του ανωτέρω συμβατικού αντικειμένου επίσης με απ` ευθείας ανάθεση προς την ……, εκτός του πλαισίου των τυπικών διαδικασιών για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων υπηρεσιών ή συμβάσεων παραχωρήσεως, θεωρώντας ότι το πλαίσιο αυτό δεν είναι εν προκειμένω εφαρμοστέο.
- Επειδή, η από 10.7.2024 απόφαση της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ, έχουσα το ανωτέρω περιεχόμενο, είναι κατ` αρχήν δεκτική προσβολής κατά την έννοια των διατάξεων των άρθρων 89 επ. του ν. 3978/2011, ως πράξη αναθέτουσας αρχής σχετική με δημόσιες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών ή συμβάσεις παραχωρήσεως υπηρεσιών στον τομέα της άμυνας κατά τον προέχοντα χαρακτήρα τους, η οποία πράξη μπορεί να έχει έννομα αποτελέσματα, ανεξαρτήτως αν εκδίδεται εντός ή εκτός του πλαισίου των τυπικών διαδικασιών για τη σύναψη των ανωτέρω συμβάσεων (πρβ. αποφάσεις Δ.Ε.Ε. της 25.10.2018, ………, C-260/17, σκέψεις 44, 45, 46, και της 11.1.2005, ………., C-26/03, σκέψεις 33, 34, 38, 39).
- Επειδή, όπως προκύπτει από τις μνημονευθείσες διατάξεις των άρθρων 90 παρ. 1, 9 και 10 και 91 παρ. 1 του ν. 3978/2011, πριν ο ενδιαφερόμενος υποβάλει την αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, οφείλει να ασκήσει προδικαστική προσφυγή ενώπιον της αναθέτουσας αρχής, η οποία οφείλει να αποφανθεί αιτιολογημένα μέσα σε προθεσμία δεκαπέντε ημερών από την άσκηση της προδικαστικής προσφυγής, η δε αίτηση ασφαλιστικών μέτρων κατατίθεται μέσα σε προθεσμία δέκα ημερών από τη ρητή ή σιωπηρή απόρριψη της προδικαστικής προσφυγής. Στην προκειμένη περίπτωση, ακόμη και αν το από 2.9.2024 έγγραφο της αιτούσας προς την … ΑΒΕΕ, με τίτλο «Αναφορά – Αίτηση Παροχής Πληροφοριών, Στοιχείων και Εγγράφων», με το οποίο η αιτούσα αμφισβήτησε κατ` ουσίαν τη νομιμότητα της από 10.7.2024 αποφάσεως της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ, ήθελε θεωρηθεί ως προδικαστική προσφυγή ενώπιον της … ΑΒΕΕ ως αναθέτουσας αρχής, η προθεσμία δεκαπέντε (15) ημερών από την άσκηση της προσφυγής αυτής, εντός της οποίας η αναθέτουσα αρχή έπρεπε να αποφανθεί, παρήλθε άπρακτη στις 17.9.2024 (ημέρα Τρίτη). Αντιστοίχως, η προθεσμία δέκα (10) ημερών από τη σιωπηρή απόρριψη της προδικαστικής προσφυγής για την άσκηση της αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων – η οποία, κατά τα παγίως κριθέντα, δεν αναστέλλεται κατά τη διάρκεια των δικαστικών διακοπών (βλ. ενδεικτικώς Ε.Α. 400/2014) – παρήλθε στις 27.9.2024 (ημέρα Πέμπτη), δηλαδή πολύ πριν από την άσκηση της κρινόμενης αιτήσεως στις 26.10.2024. Συνεπώς, κατά το μέρος που η κρινόμενη αίτηση ασφαλιστικών μέτρων στρέφεται κατά της από 10.7.2024 αποφάσεως της Γενικής Συνελεύσεως της … ΑΒΕΕ είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη προεχόντως για τον ανωτέρω λόγο. Και τούτο, άλλωστε, ανεξαρτήτως του ότι, όπως προκύπτει από το εκτεθέν ιστορικό, η απόφαση για τη σύναψη των επίμαχων συμβάσεων μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ….. μέσω διαπραγματεύσεων, χωρίς δημοσίευση προκηρύξεως, ελήφθη κατ` ουσίαν σε πολύ προγενέστερο χρόνο, εκδηλώθηκε δε με την από 28.12.2023 επιστολή του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών προς την ….., με την οποία ετέθη και προθεσμία για την εκδήλωση ενδιαφέροντος έως τις 15.1.2024. Την επιστολή δε αυτήν προδήλως γνώριζε η αιτούσα εταιρεία, παρ` ότι δεν ήταν αποδέκτρια, όπως συνάγεται από το γεγονός ότι απηύθυνε στις 15.1.2024 «επιστολή προθέσεων» προς τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, με την οποία δήλωσε την ετοιμότητά της να ανταποκριθεί στη σχετική πρωτοβουλία του χωρίς να αμφισβητεί τη νομιμότητά της.
- Επειδή, κατά το μέρος που η κρινόμενη αίτηση στρέφεται κατά της από 10.9.2024 (……./10.9.2024) αποφάσεως του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ (πρώτη από τις προσβαλλόμενες πράξεις), με την οποία γίνεται αποδεκτό κείμενο βασικών όρων για τη συμφωνία συστάσεως και λειτουργίας κοινής επιχειρήσεως μεταξύ της … ΑΒΕΕ και της ……., ορίζεται δε ότι η ισχύς της εγκριτικής αυτής αποφάσεως τελεί υπό την αίρεση της εγκρίσεως του κειμένου βασικών όρων από τη Γενική Συνέλευση της … ΑΒΕΕ, είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη προεχόντως για τον λόγο ότι η ανωτέρω απόφαση του Δ.Σ. της … ΑΒΕΕ, ως πράξη που κατά το περιεχόμενό της τελεί υπό αίρεση και υπόκειται σε έγκριση, στερείται εκτελεστότητας. Εν πάση δε περιπτώσει, κατά της αποφάσεως αυτής προβάλλονται ανεπικαίρως και ως εκ τούτου απαραδέκτως αιτιάσεις σχετικές με την απόφαση της … ΑΒΕΕ να προχωρήσει στη σύσταση της ανωτέρω επιχειρήσεως με την ….. χωρίς να τηρήσει τυπικές διαδικασίες αναθέσεως, δεδομένου ότι η απόφαση αυτή της … ΑΒΕΕ ελήφθη ήδη σε προγενέστερο χρόνο (σκέψη 13) και προσεβλήθη απαραδέκτως, κατά τα προεκτεθέντα (σκέψη 15), με την κρινόμενη αίτηση.
- Επειδή, τέλος, ακόμη και υπό την εκδοχή ότι η κρινόμενη αίτηση θα έπρεπε να εξετασθεί ως αίτηση αναστολής κατά το άρθρο 52 του π.δ. 18/1989, όπως ισχύει, είναι απορριπτέα, διότι από τις προσβαλλόμενες πράξεις, οι οποίες εκδόθηκαν στο σύνολό τους από όργανα νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου (… ΑΒΕΕ) και το περιεχόμενό τους αφορά αποκλειστικά τη σύναψη συμβάσεων του νομικού αυτού προσώπου με άλλο νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου (…..), δεν γεννώνται διοικητικές, αλλά ιδιωτικές διαφορές, οι οποίες ανήκουν κατ` αρχήν στη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων, εκδικάζονται δε κατ` εξαίρεση από το Συμβούλιο της Επικρατείας μόνο υπό την εκδοχή ότι είναι εφαρμοστέο το ειδικό πλαίσιο παροχής έννομης προστασίας των άρθρων 89 επ. του ν. 3978/2011, με το οποίο οι διαφορές αυτές υπήχθησαν, σύμφωνα με το άρθρο 94 παρ. 3 του Συντάγματος, στη δικαιοδοσία του Συμβουλίου της Επικρατείας (πρβ. ΣτΕ 747/2024 επτ.).
- Επειδή, κατόπιν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση πρέπει να απορριφθεί και να γίνουν δεκτές οι ασκηθείσες παρεμβάσεις.
Δ ι ά τ α ύ τ α
Απορρίπτει την αίτηση.
Δέχεται τις παρεμβάσεις.
Διατάσσει την κατάπτωση του παραβόλου.
Επιβάλλει στην αιτούσα τη δικαστική δαπάνη α) της … ΑΒΕΕ, η οποία ανέρχεται σε τριακόσια πενήντα (350) ευρώ, β) του Δημοσίου, η οποία ανέρχεται σε τριακόσια πενήντα (350) ευρώ, και γ) της εταιρείας ………, η οποία ανέρχεται σε πεντακόσια τριάντα (530) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 5 Δεκεμβρίου 2024 και η απόφαση εκδόθηκε στις 13 Ιανουαρίου 2025.
Η Πρόεδρος του Δ` Τμήματος Η Γραμματέας του Δ` Τμήματος
Σπυριδούλα Χρυσικοπούλου Ιωάννα Παπαχαραλάμπους